नागरिक समाजमा मिडियाको नेतृत्व

- कपिल काफ्ले

आमरण अनसनमा बसेका डा. गोविन्द केसीको आन्दोलनले सरकार र नागरिक समाजलाई तताएको देखिएन । कतिपयले टिप्पणी गरे, ‘सरकार डा. केसीसँग दिक्क भैसक्यो, उसलाई लागेको हुनसक्छ– मरिदिए टण्टै साफ !’ नागरिक समाज पनि प्रायः राजनीतिक दलकै प्रतिछाया रहेकाले अपेक्षाकृत रुपमा डा. केसीको पक्षमा सशक्त ढंगले उभिएको पाइएन । यसले मिडिया जगत्को भूमिका बढाउन आवश्यक रहेको पुष्टिग¥यो ।
प...…

जन्मको मोल चुकाउन नजान्ने समाज

- कपिल काफ्ले

मातृत्वको मूल्य चुकाउँछु भन्नु धृष्टता मात्र हो । अनमोल छ मातृत्व ! हामी केही कर्तव्य मात्र पूरा गर्नसक्छौं । आम आमाहरुका लागि केही सकारात्मक योगदान दिने चिन्तनले सभ्य समाजको निर्माणमा सघाउ पु¥याउँछ । आमाले हाम्रालागि भोग्नुपरेको समस्या वा असहज अवस्थालाई पहिचान मात्र गरियो भने पनि आमाको सम्मान हुनेछ । प्रजननका लागि आमाले भोग्नुपरेको पहिलो असजिलो अवस्था भनेको मासिकश्राव नै हो । १३&...…

अनशन र आन्दोलनले आक्रान्त शिक्षा

- प्रकाश सिलवाल

विद्यालय तहदेखि विश्वविद्यालय तहसम्मका शिक्षक, प्राध्यापक वा सरोकारवालाहरुबाट चरणबद्धरुपमा हुने गरेका आन्दोलनले शिक्षा क्षेत्र आक्रान्त हुँदै आएको छ ।
राजनीतिक क्षेत्रबाट हुने बन्द, हडताल र तालाबन्दीको मारको विद्यार्थीको भर्ना क्रमसँगै शिक्षाका सरोकारवालाबाट हुने आन्दोलन र अवरोधले विद्यार्थीको पठनपाठनको अधिकारको हनन हुँदै आएको छ ।
स्थायी गराउने माग...…

 'हजुरआमा, तपाईँले मलाई के सिकाउनुहुन्छ ?'

- भजुराम तखाछेँ श्रेष्ठ

समुद्रमा सन्देश भएको बोतल तैरिरहेको जस्तै माथिको चित्र मेरो मगजी समुद्रमा तैरिरहेकोले यस आलेखद्वारामात्र निकाल्न कोसिस गरिरहेको छु। उपरोक्त चित्र भर्खरै माइतीघररूपी आमाको गर्भबाट निस्केकी अदेलिया बर्टनलाई अमेरिकाको आन्ड्यु विश्‍वविद्यालयकी उनकी हजुरआमा प्रोफेसर कनी गेनले बोकिरहेकी हुन्। कनी गेन मध्य पूर्वदेशको पौराणिक सभ्यतामा विशेषज्ञ भएकी पुरातत्वविद् हुन्। आँधिबतास जस्तै ब...…

पाठ्यक्रममा प्रजनन र राजनीतिमा संकुचन

- कपिल काफ्ले

विद्यालयको पाठ्यक्रममा प्रजनन स्वास्थ्यको विषयमा कुरा उठाइएको छ । केही हदसम्म यौनिकताको पक्ष पनि समेटिएको छ । ‘यौनिकता तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार’लाई एकै ठाउँमा राखेर विषयविज्ञहरु यसको व्याख्या गर्नेगर्दछन् । अंग्रेजीको संक्षिप्तस्वरुप ‘एसआरएचआर’ले जनाउने यस विधालाई राजनीतिक क्षेत्रले भने खासै महत्व दिएको देखिंदैन । हालै सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचन र जनप्रति...…

स्थानीय तहमा शिक्षाका कर्मचारी- कार्यक्षेत्रमा अन्योल

- प्रकाश सिलवाल

शिक्षा मन्त्रालयले काठमाडौँ महानगरपालिकासहित विभिन्न स्थानीय तहमा आफ्ना कर्मचारी पठाउन सुरु गरेको छ । कर्मचारीले सरुवा पूर्व कार्यक्षेत्र र अधिकार स्पष्ट पार्न माग गरेपनि त्यसबारे निर्णय नहुँदै कर्मचारी स्थानान्तारण सुरु भएको छ । मन्त्रालयले बिहीबार र शुक्रबारको निर्णयबाट निर्वाचन सम्पन्न भएका पाँच महानगरपालिकासहित अन्य उपमहानर, नगरपालिका र गाउँपालिकामा क्रमशः कर्मचारी पठाउन थालेको प्...…

"Grandma, What Are You Going To Teach Me?"

- भजुराम तखाछेँ श्रेष्ठ

These two pictures have been floating in my mental sea like bottles with the messages. The first picture is Dr. Connie Gane holding her just unearthed granddaughter from mother’s womb. Dr. Connie Gane is the curator of Horn Museum of Andrews University (USA) and an archeologist specializing ancient Middle East civilization. With her head full of Middle Eastern civilization turmo...…

मानवीय पशुत्वमा लुकेको सौन्दर्यता

- भजुराम तखाछेँ श्रेष्ठ

हिन्दु पौराणिक कथा अनुसार जब दानवी तथा दमनकारी पशु चरित्र भएको महिसासुरलाई दुर्गाले मार्न धेरै प्रयास गरेकी थिइन्, त्यसबेला उनले केवल आतङ्कारी दानवसँगमात्र युद्ध गरिरहेकी थिइन् भनेर मात्र उनले ठानेकी थिइन् । जब दुर्गाले महिसासुरलाई मार्न सफल भइन्, त्यसबेला उसले दुर्गाको सामु घुँडा टेकेर आफूलाई त्यस दानवी पशुत्वबाट छुट्कारा दिएकोमा उनीप्रति आभार व्यक्त गरे। यहाँ महिसासुरलाई बद्ध गर्दा...…

नेपाली भाषी र सीमा सुवेदी प्रवृत्ति

- तिलक घिमिरे ‘निर्मल’

एकादेशमा कुनै देशको रानीले एक सुगा पालेकी थिइन् । सुगा हिमाल तिरबाट ल्याइएको थियो । दरबारको मूलढोकामा सुनको पिँजडामा त्यो सुगा राखिन्थ्यो र सुगालाई दाना–पानी हाल्ने भाँडो पनि सुनकै थियो । रानीले सुगालाई अत्यन्तै माया गर्थिन । सुगाको हेरचाहको रानीले दुई कामदारलाई खटाएकी थिइन् । उनले सुगाको तारिफहरु विदेशको रानीहरूसँग गाफिदा र माईत जादा पनि बखान गर्दथिन् । हरेक साँझ विहान रानी स्व...…

कलेज छान्दा बिचार पुर्‍याउनुपर्ने तथ्यहरू

- प्रा डा मनप्रसाद वाग्ले

माध्यमिक शिक्षा परीक्षा कक्षा १० (एसइइ) पूरा गरेका विद्यार्थीहरू अब कक्षा ११ का लागि कलेजको रोजाइमा छन् । अबदेखि कक्षा ११ र १२ पनि विद्यालय नै भएकाले यो उच्च शिक्षा होइन । तपाईंहरूको उच्च शिक्षा १२ कक्षा उत्तीर्ण भएपछि मात्र शुरु हुन्छ ।

विद्यालयको जग बलियो नभए उच्च शिक्षामा राम्रो गर्न सकिन्न । त्यसले तपाईंको पूरै भविष्यलाई नकारात्मक प्रभाव पार्छ । अहिले एसएलसीमा प्राय विषयहर...…

Beauty and Beast in Believes

- भजुराम तखाछेँ श्रेष्ठ

 

According to the Hindu myth, the Goddess Durga was fighting with the beastly demon king Mahishasur for a long time. She did not know whom she was fighting except the tyrannical demon. But after she succeeded killing him, he falls in front of her and he thanks her saying, “Thank you for getting me out of this demonship of my life.” Here we find the goddess wa...…

निरन्तर मूल्यांकन र अक्षरांकन पद्धति

- डा विद्यानाथ कोइराला

म्याटि्रक पास गरेका उपत्यकाबासीलाई थानकोटबाट भित्र्याइन्थ्यो। बाजागाजा सँगै हुन्थे। लावालस्कर पनि देखिन्थे। यस्तो सम्मान पाउनेहरू एकाध ज्युँदै छन्। तिनका नाम छापिए पत्रिकामा। एकाधका फोटो पनि छापिए। एसएलसी हुँदा भने बाजा बजेनन्। लावालस्कर आएनन्। पत्रिकामा संकेत नम्बर भने छापियो। गाउँबस्तीमा मात्रै तिनको सम्मान...…

लैङ्गिक समानता शिक्षा

- कपिल काफ्ले

लैङ्गिक समानता लिङ्गका आधारमा अविभेदको अवस्था हो । पुरुष, महिला र अन्य लिङ्गी भएकै कारण राज्यको ऐन¬–कानुनदेखि समाजको व्यवहारसम्मले नकारात्मक विभेद नगर्ने अवस्थालाई लैङ्गिक समानता भनिन्छ । सिद्धान्ततः लैङ्गिक समानता धेरैले बुझेका छन् तर, यो बुझाइ व्यवहारमा लागु हुनभने सकेको छैन । विगत झण्डै एक शताब्दीदेखि महिला अधिकारकर्मीले लैङ्गिक समानताका पक्षमा बढी सघन रुपमा अभियान चलाए...…

अस्थायी शिक्षकसँग चारबुँदे सहमति, अनशन अन्त्य

- प्रकाश सिलवाल

काठमाडौँ, ९ असार । शिक्षा मन्त्रालय र अस्थायी शिक्षकका प्रतिनिधिबीचको वार्तामा आज चारबुँदे सहमतिसँगै आन्दोलनरत शिक्षकको अनशन तोडिएको छ ।

उपप्रधानमन्त्री एवम् शिक्षामन्त्री गोपालमान श्रेष्ठको उपस्थिति र नेपाल शिक्षक महासङ्घका प्रतिनिधिको रोहबरमा सिंहदरबारस्थित मन्त्रालयमा भएको वार्तामा कार्यरत सबै अस्थायी शिक्षकलाई परीक्षामा सहभागी हुन मौका प्रदान गर्...…

दाइ म के के सिकेर आउँ अस्ट्रेलिया

- मनोज पौड्याल

दाइ म के के सिकेर आउँ अस्ट्रेलिया

आजकाल धेरै विधार्थीहरुको मुख्य गन्तब्य हो-अस्ट्रेलिया । १२ कक्षाको नतिजा सँगसँगै शुरू हुन्छ कन्सल्ट्यान्सी धाउने खेती । कुन कन्सल्ट्यान्सी ठीक र सहि सुचना सम्प्रेसण गर्नै बुझ्नै लाग्छ कैयौ हप्ता ।

साथीले कहाँबाट एप्लाई साथीले कहाँबाट एप्लाई गर्यो त्यसैबाट गर्छन् अक्सर धेरैले...…